ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿರುವ ಅಂಕಣ ಸಿನಿಮಾ “ಸ್ಕೋಪ್’.   ಒಂದು ಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಲಂಕಷ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ನೆಲೆಯಿದು. ಈ ಮೂಲಕ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆ. ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಸಿನಿ ತಜ್ಞ ಪರಮೇಶ್ ಗುರುಸ್ವಾಮಿ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವರು. ಬರಹ ಅಧ್ಯಯನ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಓದಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ. ಸಾಂಗತ್ಯ ಬರಿದೇ ಸಿನಿಮಾ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ ; ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಎಲ್ಲರೊಳಗೆ ಬೆಳೆಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಅದರದ್ದು. ಆ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಕಣ.

ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಂಜಿನಿಂದಾವೃತವಾದ ಸುಂದರವಾದ ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಲವು ಮನೆಗಳ ಗುಂಪಿನ ಟಾಪ್ ಆಂಗಲ್ ಷಾಟ್ (ಣoಠಿ ಚಿಟಿgಟe shoಣ)ಫೇಡ್ ಇನ್(ಜಿಚಿಜe iಟಿ ) ಆಗುತ್ತದೆ.  ಇದು ಗದ್ದೆಗಳ ಅಂಚಿಗಿರುವ ಮಂಜಿನಿಂದಾವೃತವಾದ ಮನೆಗಳ, ಆ ಮನೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಪುಟ್ಟ ಗುಡ್ಡ ಮತ್ತು ಮರಗಳಿರುವ ಪ್ಯಾನ್ ಷಾಟ್(ಠಿಚಿಟಿ shoಣ)ಗೆ ಡಿಸಾಲ್ವ್(ಜissoಟve)ಆಗುತ್ತದೆ. ಗದ್ದೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಊರಿಗೆ ಸಾಗಿರುವ ಬಂಡಿ ರಸ್ತೆಯಿದೆ. ಈ ಷಾಟ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಊರಿನ ಕಾಲು ಹಾದಿಯಿಂದ ಮನೆಯೊಂದರ ಹಿತ್ತಿಲಿಗೆ ಪ್ಯಾನ್ ಆಗುವ ಷಾಟ್‌ಗೆ ಡಿಸಾಲ್ವ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮನೆಯ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಒಳಗೆ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ದೀಪದ ಕಿತ್ತಳೆ ರಂಗಿನ ಬೆಳಕು ಮಿಣಕುತ್ತಿದೆ. ಮೂರು ಷಾಟ್‌ಗಳ ಈ ಸಂಕಲನ ತುಣುಕು ಸುಭಗ ಸಂಕಲನ ತಂತ್ರದಿಂದ ಇಡೀ ಚಿತ್ರದ ನವಿರುತನವನ್ನು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಹಸಿರು, ಅಲ್ಲಲ್ಲೆ ಹಾಸಿದಂತಿರುವ ಬಿಳಿ ಮಂಜು,  ಮಲೆನಾಡಿನ ಶೀತ ಮತ್ತು ಚಳಿ, ಒಟ್ಟಾಗಿರುವ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮನೆಗಳು ಹಾಗು ಜೀವಂತಿಕೆಯ ಹಿತವೆನಿಸುವ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲಕ ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತದೆ.  
ಎಲ್ಲ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ತಮ್ಮ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಇತರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ರೂಢಿಗತ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡುತ್ತ  ಸೃಜನಶೀಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಬೇಲೂರು ಹಳೆಬೀಡಿನ ಶಿಲ್ಪವು ನೃತ್ಯದ ಲಾಲಿತ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯದ ಛಂದವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ದೇವನೂರರ ಕುಸುಮಬಾಲೆ, ನೃತ್ಯದ ಲಾಲಿತ್ಯ, ಶಿಲ್ಪದ ಸೌಷ್ಟವ ಮತ್ತು ಕುಸುರಿಯನ್ನ ಬಳಸಿಕೊಂಡರೆ ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ಬರಹ, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ದೃಶ್ಯಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು ದುಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇತರ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಚಲನಚಿತ್ರವು ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿನದು. ಬಹಳ ಥಿouಟಿg.  ಉಳಿದೆಲ್ಲವುಗಳಿಗಿಂತ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದುದು. ಆದರೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅವುಗಳ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಸಹ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ಸಲೀಸಾಗಿ ಎತ್ತಿ ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನದೇ ಆದ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಎರವಲು!  
ಚಲನಚಿತ್ರ್ರವೊಂದರ ತಯಾರಿಕೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ವ, ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣೋತ್ತರ ಎಂದು ಈ ಮೂರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಬಹುದು. ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಅಷ್ಟೇನು ಸಮಾಧಾನಕರವಲ್ಲದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ ಅನುವಾದ. ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕಥೆ ಅಥವ ತಿರುಳಿನ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರ ಕಥೆಯ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಆಯಾಮದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯೇ ಆದರೂ  ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಂಕಲನದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಆಯಾಮವು ಇಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಭಾಷಣೆ ಇಲ್ಲಿ ನಾಟಕವನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಪುನಃ ಮುಂದಿನೆರಡು ಹಂತಗಳು ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಏನೇ ಆದರೂ ಈ ಹಂತವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯೆ.
ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನಾಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ(ಕಿ) ನಿಜವಾದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್. ನಿರ್ದೇಶಕರ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನಾನಾ ತರಹದ ಕುಶಲ ಕರ್ಮಿಗಳು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ. ನಾಟಕ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳ ಪ್ರಸಾಧನ, ವೇಷ ಭೂಷಣ, ಅಭಿನಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರೂ ಇಲ್ಲಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಬಾರದು. ಚಲನಚಿತ್ರದ ಶೈಲಿ ನಾಟಕ ಶೈಲಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾದುದು. ಸೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಡ ರಚನೆಯಂತೇ ನಿರ್ಮಾಣ, ಸುಣ್ಣ ಬಣ್ಣಗಳು, ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದು ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಸಿನೆಮಾ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನನುಸರಿಸ ಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳೂ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಿನೆಮಾ, ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಇದು ವಾಸ್ತವವೇ ಎಂಬಂಥ ಭ್ರಮೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಮಹಾನ್ ಮೋಸದ ಮಾಧ್ಯಮ. ಮೋಸ ಎಚಿದರೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ತಾವು ನೋಡುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜವಾಗಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿಸುವ ಕಲೆ. ಈ ನಂಬಿಸುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಿರ್ದೇಶಕರೆ ಯಶಸ್ವಿ ನಿರ್ದೇಶಕರು. ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವಾಗ ಒಮ್ಮೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಆನ್ ಮಾಡಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿ ಸ್ಟಾಪ್ ಮಾಡಿದರೆ ಒಂದು ಷಾಟ್ ತೆಗೆದಾಯಿತು ಅಂತ. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅದೇ ಷಾಟನ್ನು ಪುನಃ ತೆಗದರೆ ಅದು ಆ ಷಾಟಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಟೇಕ್. ಷಾಟ್‌ಗಳು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿನ ಪದಗಳಿದ್ದ ಹಾಗೆ. ಪದಗಳು ಕನಿಷ್ಟ ಎರಡು ಗ್ರಹಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಶಬ್ದದ ಮೂಲಕ. ಮತ್ತೊಂದು ಆ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ. ಷಾಟ್‌ಗಳು ಗ್ರಹಿಕೆಗಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಸಂವೇದನೆಗೆ ತಾಕುತ್ತವೆ.  
ಒಂದು ಚಿತ್ರದ ನಿಜವಾದ ಕಟ್ಟೋಣವು ಮೂರನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆಯೊ ಹಾಗೆ ದೃಶ್ಯ(ssಛಿeಟಿe)ಗಳಲ್ಲಿ ಷಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಕಲನ ಕ್ರಿಯೆಯು ಶಿಲ್ಪಿಯೊಬ್ಬ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಕಾಷ್ಠ ಅಥವ ಇನ್ನಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವಂಥ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲವನ್ನು ಆಶಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಮೆಯೊಂದರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಲಾಗದ ಬಳೆಯನ್ನು ಶಿಲ್ಪಿ ಹೇಗೆ ತೊಡಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ತಲೆ ಕೆಡಿಸುವ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೌಶಲ. ಕುರೋಸಾವ ಮೊದಲಾದ ದಿಗ್ಗಜರು ತಾವು ಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ಸಂಕಲನ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೇವೆ, ಉಳಿದದ್ದೆಲ್ಲ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಶಬ್ದ ಜೋಡಣೆಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವಜ್ರದ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ಮೆರಗು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. 
ಮೊದಲಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮನ್ ಇನ್ ದಿ ಮೌಂಟೈನ್ಸ್ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ. ಅಧ್ಯಯನದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಒಂದೇ ಚಿತ್ರದ ಕನಿಷ್ಟ ಎರಡು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಳನ್ನು ನೋಡ ಬಹುದು. ಬಹುತೇಕ ಚಿತ್ರೀಕರಣಪೂರ್ವ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಕಥೆಯು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾರಿ, ಮತ್ತೆ ಸಂಕಲನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ರಚಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಥೆಯು ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರ ಅಥವ ನೀಲನಕ್ಷೆ ಮಾತ್ರ. ಮೊದಲು ರಚಿಸಿಕೊಂಡ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಲೊಕೇಶನ್, ಕಲಾವಿದರ ಪ್ರತಿಭೆ, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರ ಸೂಚನೆ, ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಹೊಸ ಹೊಳಹು ಇನ್ನ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳು ಬರವಣಿಗೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಆ ಚಿತ್ರದ ಆಶಯಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ಉತ್ತಮೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಧ್ವಾನೀಕರಣವೂ ಆಗಬಹುದು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಿನಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ವಿವರಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂಕಲನ ಸಮಯದಲ್ಲಂತೂ ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕಥೆಯಲ್ಲಿನ ದೃಶ್ಯಗಳ ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬೇರೆಲ್ಲವೂ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿಬಿಡಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವೊಂದು ನಿಜವಾಗಲೂ ಅರಳುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರವೊಂದರ ನಿಜವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವುದು ಈ ಹಂತದಲ್ಲೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರದ ಚಿತ್ರಕಥೆಯು ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕಥೆಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿರುವ ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಗಲಿಬಿಲಿಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮನ್ ಇನ್ ದಿ ಮೌಂಟೈನ್ಸ್ ಚಿತ್ರದ ಸ್ಥೂಲ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸೋಣ.  
ಚಿತ್ರದ ತಿರುಳು ಇಷ್ಟೆ: ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಮತ್ತು ಮಗನ ೨೨೩ ಕಿ.ಮೀ. ಪಯಣ ೩ ಹಗಲು ಮತ್ತು ೨ ರಾತ್ರಿಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ. ಉದ್ದೇಶ, ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಂಚೆಯಾಳಿನ ಕೆಲಸದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿರುವ ಅಪ್ಪ ಮಗನಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದು. ಇದು ಚಿತ್ರ ಮುಗಿಯುವ ವೇಳೆಗೆ ಅಂಚೆ ಕೆಲಸದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾತ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಬದುಕಿನ ಉತ್ತಮ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವೂ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿರುವ ಊರುಗಳಿಗೆ ಅಂಚೆ ಬಟವಾಡೆ ಮಾಡಿ ಮರಳುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಮಗ ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಮಗ ಅಪ್ಪನಿಂದ ತನ್ನ ಹೊಸ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿತುಕೊಂಡ ಹಾಗೇ ಅಪ್ಪ ಮಗನಿಂದ ಮನೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಊರಿನ ಬಗ್ಗೆ, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಗ್ಗೆ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇವರಿಬ್ಬರ ಜೊತೆ ಪಯಣಿಸುವ ನಾಯಿ ಇಡೀ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅಂತಃಕರಣ, ಲವಲವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತಾನೊಬ್ಬನೇ ಡ್ಯೂಟಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆಂದು ಭಾವಿಸಿರುವ ಉತ್ಸಾಹಿ ಮಗನ ಜೊತೆ ಅವನಿಗೆ ದಾರಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನೀನೂ ಹೋಗು ಎಂದು ಅಪ್ಪ ನಾಯಿಗೆ ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ಒಲ್ಲೆ ಎಂದು ಹಿಂದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆಗ ಮಗ, ಅದು ಇಲ್ಲೇ ಇರಲಿ. ನನಗೆ ತೊಂದರೆ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಆ ನಾಯಿ ಇವನ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪಯಣ ಮುಗಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಗನ ಸಂಬಂಧ ಅವರಪ್ಪನಷ್ಟೇ ಅವಿನಾಭಾವದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿನ ಅರವಂಟಿಗೆಯಂಥ ಬೃಹತ್ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಇವನ ಅನನುಭವದ ಸಣ್ಣ ಎಚ್ಚರ ತಪ್ಪಿನಿಂದಾಗಿ ಜೋರಾಗಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪತ್ರಗಳು ಹಾರಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅಪ್ಪ ಕೆಲವನ್ನು ಹಿಡದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೇನು ಕೈ ತಪ್ಪಿಯೇ ಹೋಯಿತು ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿ ಈ ನಾಯಿ ಲಾಘವದಿಂದ ಹಾರಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಅಪ್ಪ ತನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆಂದರೆ ಅವನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಕಾಪಾಡಿದಷ್ಟು ಸಮಾಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ ಅವನಿಗೆ. ಮಗನಿಗೆ ನಾಯಿ ಹೀರೊ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಥಿou ಚಿಡಿe gಡಿeಚಿಣ!  ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಾಯಿಯನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹಳ್ಳಿಯೊಂದನ್ನು ತಲುಪಲು ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಕೊರೆಯುವ ನೀರು ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ತೊರೆಯೊಂದನ್ನು ದಾಟಿದ ನಂತರ ಅಪ್ಪ ಮಗ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ನಾಯಿಯು ಒಣ ಪುರಲೆಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ ತರುತ್ತದೆ. ಬೆಂಕಿ ಕಾಯಿಸುವುದು ಬೇಡ. ನಾವು ಹೊರಡೋಣ ಎನ್ನುವ ಮಗನಿಗೆ ಅಪ್ಪ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿರಬೇಕಾದ ಸೌಜನ್ಯತೆಯನ್ನ ಅದರ ಆಸ್ಥೆಯನ್ನ ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಡ ಎಂದು ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಂದಿಗೂ ಸಹ ಇರಬೇಕಾದ ವಿನಮ್ರತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ.  
 

ಸಾಂಗತ್ಯ 2008 ರ ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿ ಚಲನಚಿತ್ತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ನಾವು ನೋಡಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪೋಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಇನ್ ದಿ ಮೌಂಟೈನ್ಸ್ ಚಿತ್ರವು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸಿನಾಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದ ಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳು ನಮ್ಮದೇ ಅನುಭವದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಸರಳವಾದ ನೇರ ಕಥಾನಕವನ್ನು ಸಿನೆಮಾ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ನವಿರಾದ ಕುಸುರಿ ಮತ್ತು ಹದವಾದ ಕಲಾತ್ಮಕ ನೇಯ್ಗೆಯ ಮೂಲಕ ಅದ್ಭುತ ಕೃತಿಯನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಕಡೆದಿದ್ದಾನೆ.

postman1

ಕಥೆ ಇಷ್ಟೆ: ಅಪ್ಪ, ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಊರುಗಳಿಗೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದ ಅಂಚೆಯ ಮನುಷ್ಯ. ಈಗ ಮಂಡಿ ನೋವಿನಿಂದಾಗಿ ನಿವೃತ್ತ. ಅದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಇಲಾಖೆ ಅವನ ಮಗನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಮಗನ ಮೊದಲ ಸಲ ಡ್ಯೂಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನಾಗಿ ಅಪ್ಪನೂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ವಾಪಸ್ಸು ಬರುವವರೆಗಿನ ಚಿತ್ರಣವೇ ಈ ಸಿನೆಮ. ಸುಂದರವಾದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಒಡಲಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಇವರಿಬ್ಬರ ಪಯಣ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಪಯಣವೂ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಾಯಿಯೂ ಅವರ ಜತೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಗುತ್ತಿಯ ನಾಯಿಯ ಹಾಗೇ. ಈ ನಾಯಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಇರದಿದ್ದರೆ ಈ ಚಿತ್ರ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಈಗಿರುವಷ್ಟ್ಟು ಆಪ್ತವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ನಿರೂಪಣಾತ್ಮಕ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಯಣದ ನಿರೂಪಣೆಯು ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಲಿಕೆಯ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪ್ಪ, ಮಗ ಮತ್ತು ನಾಯಿ, ಈ ಮೂರು ಜೀವಿಗಳು ಒಂದುವರೆ ಘಂಟೆಗೂ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಪಯಣ, ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಅರಿಯುವ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೆ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಹ ಅರಿಯುವ ಪಯಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಪಯಣ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಪಯಣವೂ ಆಗುತ್ತದೆ.  

ಇಂಥ ನವಿರಾದ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸಿನಾಳದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಸೆಲೆಗಳನ್ನು ತಟ್ಟುವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ನಿರ್ದೇಶಕ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಥೆ, ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಂಕಲನ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ದುಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಆಸಕ್ತಿ. ಅದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.  

ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಂಜಿನಿಂದಾವೃತವಾದ ಸುಂದರವಾದ ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಲವು ಮನೆಗಳ ಗುಂಪಿನ ಟಾಪ್ ಆಂಗಲ್ ಷಾಟ್ (top angle shot)ಫೇಡ್ ಇನ್(fade in ) ಆಗುತ್ತದೆ.  ಇದು ಗದ್ದೆಗಳ ಅಂಚಿಗಿರುವ ಮಂಜಿನಿಂದಾವೃತವಾದ ಮನೆಗಳ, ಆ ಮನೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಪುಟ್ಟ ಗುಡ್ಡ ಮತ್ತು ಮರಗಳಿರುವ ಪ್ಯಾನ್ ಷಾಟ್(pan shot)ಗೆ ಡಿಸಾಲ್ವ್(dissolve)ಆಗುತ್ತದೆ. ಗದ್ದೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಊರಿಗೆ ಸಾಗಿರುವ ಬಂಡಿ ರಸ್ತೆಯಿದೆ. ಈ ಷಾಟ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಊರಿನ ಕಾಲು ಹಾದಿಯಿಂದ ಮನೆಯೊಂದರ ಹಿತ್ತಿಲಿಗೆ ಪ್ಯಾನ್ ಆಗುವ ಷಾಟ್‌ಗೆ ಡಿಸಾಲ್ವ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮನೆಯ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಒಳಗೆ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ದೀಪದ ಕಿತ್ತಳೆ ರಂಗಿನ ಬೆಳಕು ಮಿಣಕುತ್ತಿದೆ. ಮೂರು ಷಾಟ್‌ಗಳ ಈ ಸಂಕಲನ ತುಣುಕು ಸುಭಗ ಸಂಕಲನ ತಂತ್ರದಿಂದ ಇಡೀ ಚಿತ್ರದ ನವಿರುತನವನ್ನು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಹಸಿರು, ಅಲ್ಲಲ್ಲೆ ಹಾಸಿದಂತಿರುವ ಬಿಳಿ ಮಂಜು,  ಮಲೆನಾಡಿನ ಶೀತ ಮತ್ತು ಚಳಿ, ಒಟ್ಟಾಗಿರುವ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮನೆಗಳು ಹಾಗು ಜೀವಂತಿಕೆಯ ಹಿತವೆನಿಸುವ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲಕ ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತದೆ.  

ಎಲ್ಲ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ತಮ್ಮ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಇತರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ರೂಢಿಗತ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡುತ್ತ  ಸೃಜನಶೀಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಬೇಲೂರು ಹಳೆಬೀಡಿನ ಶಿಲ್ಪವು ನೃತ್ಯದ ಲಾಲಿತ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯದ ಛಂದವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ದೇವನೂರರ ಕುಸುಮಬಾಲೆ, ನೃತ್ಯದ ಲಾಲಿತ್ಯ, ಶಿಲ್ಪದ ಸೌಷ್ಟವ ಮತ್ತು ಕುಸುರಿಯನ್ನ ಬಳಸಿಕೊಂಡರೆ ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ಬರಹ, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ದೃಶ್ಯಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು ದುಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇತರ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಚಲನಚಿತ್ರವು ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿನದು. ಬಹಳ young.  ಉಳಿದೆಲ್ಲವುಗಳಿಗಿಂತ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದುದು. ಆದರೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಸಹ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ಸಲೀಸಾಗಿ ಎತ್ತಿ ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನದೇ ಆದ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥ ಎರವಲು!  

ಚಲನಚಿತ್ರ್ತ್ರವೊಂದರ ತಯಾರಿಕೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ವ, ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣೋತ್ತರ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ ಬಹುದು. ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಅಷ್ಟೇನು ಸಮಾಧಾನಕರವಲ್ಲದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ ಅನುವಾದ. ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕಥೆ ಅಥವಾ ತಿರುಳಿನ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರ ಕಥೆಯ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಆಯಾಮದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯೇ ಆದರೂ  ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಂಕಲನದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಆಯಾಮವು ಇಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಭಾಷಣೆ ಇಲ್ಲಿ ನಾಟಕವನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಪುನಃ ಮುಂದಿನೆರಡು ಹಂತಗಳು ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಏನೇ ಆದರೂ ಈ ಹಂತವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯೆ.

ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನಾಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ(ಕಿ) ನಿಜವಾದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್. ನಿರ್ದೇಶಕರ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನಾನಾ ತರಹದ ಕುಶಲ ಕರ್ಮಿಗಳು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ. ನಾಟಕ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳ ಪ್ರಸಾಧನ, ವೇಷ ಭೂಷಣ, ಅಭಿನಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರೂ ಇಲ್ಲಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಬಾರದು. ಚಲನಚಿತ್ರದ ಶೈಲಿ ನಾಟಕ ಶೈಲಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನ. ಸೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಡ ರಚನೆಯಂತೇ ನಿರ್ಮಾಣ, ಸುಣ್ಣ ಬಣ್ಣಗಳು, ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದು ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಸಿನೆಮಾ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನನುಸರಿಸಬೇಕು.

ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳೂ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಿನೆಮಾ, ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಇದು ವಾಸ್ತವವೇ ಎಂಬಂಥ ಭ್ರಮೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಮಹಾನ್ ಮೋಸದ ಮಾಧ್ಯಮ. ಮೋಸ ಎಚಿದರೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ತಾವು ನೋಡುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜವಾಗಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿಸುವ ಕಲೆ. ಈ ನಂಬಿಸುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಿರ್ದೇಶಕರೆ ಯಶಸ್ವಿ ನಿರ್ದೇಶಕರು. ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವಾಗ ಒಮ್ಮೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಆನ್ ಮಾಡಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿ ಸ್ಟಾಪ್ ಮಾಡಿದರೆ ಒಂದು ಷಾಟ್ ತೆಗೆದಾಯಿತು ಅಂತ. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅದೇ ಷಾಟನ್ನು ಪುನಃ ತೆಗೆದರೆ ಅದು ಆ ಷಾಟಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಟೇಕ್. ಷಾಟ್‌ಗಳು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿನ ಪದಗಳಿದ್ದ ಹಾಗೆ. ಪದಗಳು ಕನಿಷ್ಟ ಎರಡು ಗ್ರಹಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಶಬ್ದದ ಮೂಲಕ. ಮತ್ತೊಂದು ಆ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ. ಷಾಟ್‌ಗಳು ಗ್ರಹಿಕೆಗಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಸಂವೇದನೆಗೆ ತಾಕುತ್ತವೆ.  

ಒಂದು ಚಿತ್ರದ ನಿಜವಾದ ಕಟ್ಟೋಣವು ಮೂರನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತೇವೆಯೊ ಹಾಗೆ ದೃಶ್ಯ(scene)ಗಳಲ್ಲಿ ಷಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಕಲನ ಕ್ರಿಯೆಯು ಶಿಲ್ಪಿಯೊಬ್ಬ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಕಾಷ್ಠ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವಂಥ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲವನ್ನು ಆಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿಮೆಯೊಂದರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಲಾಗದ ಬಳೆಯನ್ನು ಶಿಲ್ಪಿ ಹೇಗೆ ತೊಡಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ತಲೆ ಕೆಡಿಸುವ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೌಶಲ. ಕುರೋಸಾವ ಮೊದಲಾದ ದಿಗ್ಗಜರು ತಾವು ಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ಸಂಕಲನ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೇವೆ, ಉಳಿದದ್ದೆಲ್ಲ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಶಬ್ದ ಜೋಡಣೆಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವಜ್ರದ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ಮೆರಗು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. 

ಮೊದಲಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮನ್ ಇನ್ ದಿ ಮೌಂಟೈನ್ಸ್ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ. ಅಧ್ಯಯನದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಒಂದೇ ಚಿತ್ರದ ಕನಿಷ್ಟ ಎರಡು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಳನ್ನು ನೋಡ ಬಹುದು. ಬಹುತೇಕ ಚಿತ್ರೀಕರಣಪೂರ್ವ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಕಥೆಯು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾರಿ, ಮತ್ತೆ ಸಂಕಲನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ರಚಿಸುವ ಚಿತ್ರಕಥೆಯು ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರ ಅಥವ ನೀಲನಕ್ಷೆ ಮಾತ್ರ. ಮೊದಲು ರಚಿಸಿಕೊಂಡ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಲೊಕೇಶನ್, ಕಲಾವಿದರ ಪ್ರತಿಭೆ, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರ ಸೂಚನೆ, ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಹೊಸ ಹೊಳಹು ಇನ್ನು ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳು ಬರವಣಿಗೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಆ ಚಿತ್ರದ ಆಶಯಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ಉತ್ತಮೀಕರಿಸುತ್ತವೆ, ಅಧ್ವಾನೀಕರಣವೂ ಆಗಬಹುದು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಿನಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ವಿವರಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಸಂಕಲನ ಸಮಯದಲ್ಲಂತೂ ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕಥೆಯಲ್ಲಿನ ದೃಶ್ಯಗಳ ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬೇರೆಲ್ಲವೂ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿಬಿಡಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವೊಂದು ನಿಜವಾಗಲೂ ಅರಳುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರವೊಂದರ ನಿಜವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವುದು ಈ ಹಂತದಲ್ಲೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರದ ಚಿತ್ರಕಥೆಯು ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕಥೆಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿರುವ ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಗಲಿಬಿಲಿಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮನ್ ಇನ್ ದಿ ಮೌಂಟೈನ್ಸ್ ಚಿತ್ರದ ಸ್ಥೂಲ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸೋಣ.  

ಚಿತ್ರದ ತಿರುಳು ಇಷ್ಟೆ: ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಮತ್ತು ಮಗನ 223 ಕಿ.ಮೀ. ಪಯಣ 3 ಹಗಲು ಮತ್ತು 2 ರಾತ್ರಿಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ. ಉದ್ದೇಶ, ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಂಚೆಯಾಳಿನ ಕೆಲಸದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿರುವ ಅಪ್ಪ ಮಗನಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದು. ಇದು ಚಿತ್ರ ಮುಗಿಯುವ ವೇಳೆಗೆ ಅಂಚೆ ಕೆಲಸದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾತ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಬದುಕಿನ ಉತ್ತಮ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವೂ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿರುವ ಊರುಗಳಿಗೆ ಅಂಚೆ ಬಟವಾಡೆ ಮಾಡಿ ಮರಳುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಮಗ ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಮಗ ಅಪ್ಪನಿಂದ ತನ್ನ ಹೊಸ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲಿತುಕೊಂಡ ಹಾಗೇ ಅಪ್ಪ ಮಗನಿಂದ ಮನೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಊರಿನ ಬಗ್ಗೆ, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಗ್ಗೆ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇವರಿಬ್ಬರ ಜೊತೆ ಪಯಣಿಸುವ ನಾಯಿ ಇಡೀ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅಂತಃಕರಣ, ಲವಲವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತಾನೊಬ್ಬನೇ ಡ್ಯೂಟಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆಂದು ಭಾವಿಸಿರುವ ಉತ್ಸಾಹಿ ಮಗನ ಜೊತೆ ಅವನಿಗೆ ದಾರಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನೀನೂ ಹೋಗು ಎಂದು ಅಪ್ಪ ನಾಯಿಗೆ ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ಒಲ್ಲೆ ಎಂದು ಹಿಂದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆಗ ಮಗ, ಅದು ಇಲ್ಲೇ ಇರಲಿ. ನನಗೆ ತೊಂದರೆ ತಪ್ಪುತ್ತದೆಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಆ ನಾಯಿ ಇವನ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಯಣ ಮುಗಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಗನ ಸಂಬಂಧ ಅವರಪ್ಪನಷ್ಟೇ ಅವಿನಾಭಾವದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿನ ಅರವಂಟಿಗೆಯಂಥ ಬೃಹತ್ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಇವನ ಅನನುಭವದ ಸಣ್ಣ ಎಚ್ಚರ ತಪ್ಪಿನಿಂದಾಗಿ ಜೋರಾಗಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪತ್ರಗಳು ಹಾರಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅಪ್ಪ ಕೆಲವನ್ನು ಹಿಡದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೇನು ಕೈ ತಪ್ಪಿಯೇ ಹೋಯಿತು ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿ ಈ ನಾಯಿ ಲಾಘವದಿಂದ ಹಾರಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಅಪ್ಪ ತನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆಂದರೆ ಅವನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಕಾಪಾಡಿದಷ್ಟು ಸಮಾಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ ಅವನಿಗೆ. ಮಗನಿಗೆ ನಾಯಿ ಹೀರೊ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. (ಮುಂದಿನ ಕಂತಿಗೆ ಕಾಯಿರಿ)

Advertisements